نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• شهروز نعمتی
• رحیم بدری گرگری
• افشین حمدی پور
• حمدالله حبیبی
• ایلقار زمزمی

دانشگاه تبریز

چکیده

هدف: این مطالعه با هدف ترسیم ساختار دانش و تحول موضوعی پژوهش‌های مرتبط با روان‌زخمی‌های کودکی و پیامدهای تحصیلی آن انجام شد.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی است و با رویکرد کتابسنجی انجام شده است. داده‌ها از مجموعه هسته پایگاه وب‌آوساینس برای دوره ۱۹۸۲ تا ۲۰۲۶ استخراج شدند. پس از اعمال معیارهای ورود، ۱۴۲۰ مقاله با استفاده از نرم‌افزارهای VOSviewer، HistCite و SciMAT تحلیل شدند.
یافته‌ها: تولیدات علمی پس از سال ۲۰۱۷ به‌طور چشمگیری افزایش یافت و در سال ۲۰۲۵ به ۱۲۸ مدرک رسید؛ همچنین، مدل رشد نمایی، روند شتابان توسعه این حوزه را تأیید کرد(R² = 0.9485). تحلیل هم‌رخدادی‌واژه‌ها، ۱۱ خوشه موضوعی را براساس ۱۵۱ کلیدواژه شناسایی کرد. خوشه «تجارب ناگوار دوران کودکی، آموزش و پیشگیری» بزرگ‌ترین و مرتبط‌ترین خوشه بود (۴۴۶ رخداد)، درحالی‌که خوشه «آسیب مغزی تروماتیک و رشد شناختی» بالاترین میانگین تأثیر استنادی را داشت (۱۳۸٫۵۲ استناد به ازای هر مدرک). سه پیامد کلی (۱) تجارب ناگوار دوران کودکی، سلامت روان و پیامدهای تحصیلی؛ (۲) پیامدهای شناختی، عصب‌رشدی و آموزشی و (۳) تاب‌آوری، عوامل محافظتی و نظام‌های حمایتی شناسایی شد.
نتیجه‌گیری: حوزه روان‌زخمی‌های کودکی و پیامدهای تحصیلی با رشد شتابان و رویکردی چندبعدی توسعه یافته است. پژوهش‌های اخیر نیز بر تاب‌آوری، عوامل محافظتی، مراقبت آگاهانه از تروما، غربالگری و پیشگیری تمرکز دارند.
اصالت و ارزش: یافته‌های این مطالعه، می‌تواند در تعیین اولویت‌های پژوهشی و تقویت همکاری‌های میان‌رشته‌ای در حوزه‌های آموزش، سلامت و حمایت از کودک مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• روان‌زخمی‌های کودکی
• پیامدهای تحصیلی
• تجارب نامطلوب دوران کودکی
• تحلیل علم‌سنجی
• ساختار دانش

موضوعات

• ابعاد تربیتی و روانشناختی مطالعات داده، اطلاعات و دانش

عنوان مقاله [English]

Mapping the Knowledge Structure and Thematic Evolution of Research on Childhood Psychological Trauma and Its Educational Outcomes

نویسندگان [English]

• Shahrooz Nemati
• Rahim Badri Gargari
• Afshin Hamdipour
• Hamdullah Habibi
• Ilgar Zamzami

University of Tabriz

چکیده [English]

Purpose: This study aimed to map the knowledge structure, research trends, scientific collaboration patterns, and thematic evolution of research on childhood trauma and educational outcomes.
Methodology: This applied and descriptive study employed a bibliometric approach. Data were retrieved from the Web of Science Core Collection for the period from 1982 to 2026. Following the application of the inclusion criteria, 1420 articles were analyzed using VOSviewer, HistCite, and SciMAT.
Findings: Publication output increased substantially after 2017, reaching 128 publications in 2025, with exponential growth (R² = 0.9485). Global citations peaked in 2012 and subsequently declined, partly reflecting the shorter citation windows of recently published studies. Keyword analysis identified 11 thematic clusters from 151 standardized keywords. Adverse Childhood Experiences, Education, and Prevention was the largest and most interconnected cluster (446 occurrences; TLS = 883), whereas Traumatic Brain Injury and Cognitive Development had the highest average citation impact (138.52 citations/document). Three overarching dimensions emerged: (1) adverse childhood experiences, mental health, and educational outcomes; (2) cognitive, neurodevelopmental, and academic consequences; and (3) resilience, protective factors, and support systems.
Conclusion: The field has evolved from an emerging area toward rapid expansion and increasingly multidimensional research, with recent research increasingly encompassing resilience, protective factors, trauma-informed care, screening, and prevention.
Value: This study provides an integrated scientometric map that can inform research priorities and interdisciplinary collaboration across education, health, and child protection.

کلیدواژه‌ها [English]

• Childhood Trauma
• Educational Outcomes
• Adverse Childhood Experiences (ACEs)
• Scientometric Analysis
• Knowledge Structure