نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زینت نهاوندی ¹
• داود حاصلی ²
• علی عظیمی وقار ¹

¹ گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

² گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف آگاهی از نقش سواد هوش مصنوعی در ارتقاء سواد بازخورد دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهرستان دزفول انجام شده است.
روش‌شناسی‌: روش تحقیق از نوع کاربردی با رویکرد کمّی و به شیوه پیمایشی-توصیفی بود. نمونه پژوهش شامل 202 دانش‌آموز دختر بود که با استفاده از روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار داده‌ها شامل دو پرسشنامه استاندارد سواد هوش مصنوعی و سواد بازخورد بودند.
یافته‌ها: سطح هر دو سواد در دانش‌آموزان کمتر از حد متوسط بود. در سواد هوش مصنوعی، مؤلفه «همکاری» بالاترین و «اخلاق هوش مصنوعی» پایین‌ترین سطح را داشت. در سواد بازخورد، مؤلفه «آمادگی» بالاترین و «پردازش» پایین‌ترین سطح بود. آزمون همبستگی رابطه‌ای مثبت اما ضعیف بین دو سازه نشان داد. متغیر سواد هوش مصنوعی بر متغیر بازخورد نقش داشت اما از میان مؤلفه‌های آن تنها «یادگیری اخلاقی» توانست تأثیر معناداری بر مؤلفه‌های مختلف سواد بازخورد داشته باشد.
نتایج: ارتقاء سواد بازخورد در دانش‌آموزان دختر متوسطه، بیش از آموزش فنی هوش مصنوعی، نیازمند پرورش بُعد اخلاقی آن است.
اصالت و ارزش: این پژوهش با بررسی تأثیر دو سازه آموزشی نوظهور، ارزش علمی دارد. ارزش کاربردی آن در شناسایی عامل کلیدی (بُعد اخلاقی) و ارائه راهکارهای عملی است. همچنین با کمک به عدالت آموزشی، دارای ارزش اجتماعی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

• سواد هوش مصنوعی
• سواد بازخورد
• دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه
• اخلاق هوش مصنوعی
• دزفول

موضوعات

• ابعاد تربیتی و روانشناختی مطالعات داده، اطلاعات و دانش

عنوان مقاله [English]

Investigating the Role of AI Literacy in Feedback Literacy among Female High School Students

نویسندگان [English]

• Zinat Nahavandi ¹
• Davoud Haseli ²
• Ali Azimi-Vaghar ¹

¹ Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Studies, Kharazmi University, Tehran, Iran

² Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Studies, Kharazmi University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Purpose: This study aimed to investigate the role of Artificial Intelligence (AI) literacy in enhancing feedback literacy among female high school students in Dezful, Iran.
Methodlogy: Employing an applied research design, this study used a quantitative approach with a descriptive-survey method. The sample consisted of 202 female students selected through stratified random sampling. Data were collected using two standardized questionnaires on AI literacy and feedback literacy.
Findlings: The results indicated that the levels of both AI literacy and feedback literacy among students were below average. Within AI literacy, the "collaboration" component scored the highest, while "AI ethics" scored the lowest. In feedback literacy, the "readiness" component was the highest, whereas "processing" was the lowest. Correlation analysis revealed a positive but weak relationship between the two constructs. Among the components of AI literacy, only "ethical learning" demonstrated a significant effect on the various components of feedback literacy.
Conclusion: Enhancing feedback literacy among female high school students requires fostering the ethical dimension of AI literacy rather than focusing solely on technical AI training.
Value: This study holds scientific value by examining the relationship between two emerging educational constructs. Its practical value lies in identifying a key factor (the ethical dimension) and offering actionable strategies. Additionally, by contributing to educational equity, it possesses social value.

کلیدواژه‌ها [English]

• Artificial intelligence literacy
• feedback literacy
• female high school students
• AI Ethics
• Dezful