دانشگاه تبریز نشریه مطالعات دانش پژوهی 2821-045X مقالات آماده انتشار 2026 05 03 Viable System Model (VSM): A Tool for Analyzing and Diagnosing the Structure of Cultural Systems(Case Study of the Tehran International Book Fair) مدل سیستم های مانا ابزاری برای تحلیل و عارضه یابی ساختار نظام های فرهنگی (مطالعه موردی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران) 21531 FA نسترن پورصالحی گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش. دانشکدگان مدیریت. دانشگاه تهران. تهران. ایران مریم چهرقانی گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران Journal Article 2025 04 13 Purpose: The Tehran International Book Fair(TIBF), as one of Iran’s major cultural events, has not yet been examined through a systemic lens, nor has its structural diagnosis received adequate attention. This paper aims to apply the Viable System Model (VSM) to diagnose cultural systems, using the Book Fair as a case study.<br /><br />Methodology: The study employed Pérez Ríos’s approach to VSM. The research population consisted of former and current directors of the TIBF, selected through purposive sampling. Data were collected via in-depth, semi-structured interviews, up to theoretical saturation.<br /><br />Findings: In the first stage, the identity of the Book Fair and its economic, social, political, geographical, educational, legal, and technical environments were identified. In the second stage, the focal system was defined and its complexity unraveled, leading to the determination of system levels. The third stage involved analyzing seven subsystems: operational, coordination, executive, cohesion, auditing, intelligence, and policy-making. In the fourth stage, functional deficiencies of each subsystem and the overall system were diagnosed. Finally, in the fifth stage, the communication channels of the Book Fair were assessed.<br /><br />Conclusion: The findings indicate that achieving viability in the TIBF requires addressing functional deficiencies, communication breakdowns, and structural gaps. Redesigning the system in alignment with VSM principles will enable the Fair to adapt to environmental changes and sustain itself as an autonomous entity over time.<br /><br />Value: This article discusses the VSM for Diagnosing the TIBF as a cultural organization, and in terms of its subject matter and methodology, it can inspire other research. هدف: استفاده از مدل سیستم‌های مانا برای عارضه یابی نظام های فرهنگی هدف مطالعه است. نمایشگاه کتاب تهران نیز به عنوان یکی از رویدادهای بزرگ فرهنگی، که تابه‌حال بررسی ساختاری و عارضه‌یابی آن با نگاه سیستمی صورت نگرفته، مورد مطالعه قرار می گیرد. <br /><br />روش: در استفاده از مدل سیستم‌های مانا، روش پرز ریوس به کار گرفته شد. جامعه پژوهش در این بخش مدیران ادوار نمایشگاه بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع بود.<br /><br />یافته‌ها: در گام اول هویت نمایشگاه و محیط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، جغرافیایی، آموزشی، قانونی و فنی آن شناسایی شدند. در گام دوم بعد از شناسایی سیستم کانونی و از هم گشودن پیچیدگی، سطوح سیستم تعیین و در گام سوم زیرسیستم‌های پنج‌گانه نمایشگاه(عملیاتی، هماهنگی، اجرایی، انسجام، ممیزی، هوشمندی، سیاست‌گذاری ) بررسی شدند. در گام چهارم آسیب‌های کارکردی هر کدام از زیرسیستم‌ها و کل سیستم شناسایی و در گام پنجم کانال‌های ارتباطی نمایشگاه عارضه‌یابی شد.<br /><br />نتایج: نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به منظور رسیدن به مانایی و آمادگی برای مواجهه با چالش‌های محیطی نیازمند رفع آسیب‌های کارکردی، عارضه‌های کانال‌های ارتباطی و نواقص موجود در ساختار و ایجاد ساختار متناسب با مدل سیستم‌های مانا است تا بتواند با وجود تغییرات محیطی، به عنوان یک موجودیت مستقل در طول زمان به مانایی و بقا دست یابد.<br /><br />اصالت و ارزش: در این مقاله روش سیستم های مانا برای عارضه یابی یک سازمان فرهنگی پرداخته است و به لحاظ موضوعی و روش کار می تواند الهام بخش سایر پژوهش ها باشد.